عید غدیر
عيد بر همه مبارك
بر امر خداوندگار بصير
علي بر همه مؤمنان شد امير
اميري سرافراز و فرخ تبار
اميري امين و خبير و مدير
اميري كه شاهان همه بندهاش
اميري كه بد مصطفي را وزير
اميري كه كوهي است خاك رهش
نه كوهي كه عالم ز خرد و كبير
چو نوشيد از بادة مهر شاه
برآورد چون عندليبي صفير
بشارت همي داد بر دوستان
به آواز خوش نغمه دلپذير
مبارك بگوئيد ياران به هم
ليالي و ايام عيد غدير
سال دهم هجرت،مسلمانان همراه پيامبر اكرم مراسم حج را به پايان رساندند و عازم مدينه شدند تا اين كه به محلي به نام غدير خم رسيدند.نيم روز هيجدهم ذي الحجه بود كه پيك وحي بر رسول خدا صلی الله عليه و آله نازل شد و از جانب خدا پيام آورد كه: «اي رسول آنچه از جانب پروردگارت بر تو نازل شده به گوش مردم برسان و اگر چنين نكني رسالت او را ابلاغ نكرده اي و خداوند تو را از گزند مردمان حفظ خواهد كرد»
پيامبر دستور توقف دادند و همگان در آن بيابان بي آب و در زير آفتاب سوزان صحرا فرود آمدند. منبري از جهاز شتران براي پيامبر ساختند و رسول خدا بر فراز آن رفت و روي به مردم كرد. ابتدا خدا را سپاس گفت و از بديهاي نفس اماره به او پناه جست و فرمود: "اي مردم بزودي من از ميان شما رخت بر خواهم بست". آن گاه اضافه کرد: "چه كسي در ارزيابي مصلحت ها و شناخت و تصرف در امور بر مومنين سزاوارتر است؟" همه يك سخن گفتند: "خدا و پيامبر داناترند."
رسول گرامي فرمود: "آيا من به شما از خودتان اولي و سزاوارتر نيستم؟" همگان يك صدا جواب دادند:"چرا چنين است." آنگاه فرمود: "من دو چيز گرانبها در ميان شما مي گذارم يكي ثقل اكبر كه كتاب خداست و ديگري ثقل اصغر كه اهل بيت منند. مردم! بر آنان پيشي نگيريد و از آنان عقب نمانيد."
آنگاه دست علي (ع) را در دست گرفت و آن قدر بالا برد كه همگان او را در كنار رسول خدا ديدند و شناختند. سپس فرمود: "خداوند مولاي من و من مولاي مؤمنان هستم و بر آنها از خودشان سزاوارترم.
اي مردم هر كس كه من مولا و رهبر اويم اين علي هم مولا و رهبر اوست" و اين جمله را سه بار تكرار كرد و چنين ادامه داد: "پروردگارا! دوستان علي را دوست بدار و دشمنان او را خوار. خدايا علي را محور حق قرار ده."
سپس فرمود: "لازم است حاضران اين خبر را به غايبان برسانند." هنوز اجتماع به حال خود باقي بود كه دوباره آهنگ روح بخش وحي گوش جان محمد صلي الله عليه و آله را نواخت كه: «امروز دينتان را برايتان كامل نمودم و نعمت خود را بر شما به پايان رساندم و اسلام را به عنوان دين برايتان پسنديدم» و بدين سان علي (ع) از جانب خداوند براي جانشيني پيامبر (ص) برگزيده شد.
رسول خدا فرموده است روز عيد غدير خم برترين عيدهاي امت من است و آن روزي است كه خداوند بزرگ دستور داد تا برادرم علي بن ابي طالب را به عنوان پرچمدار امتم منصوب كنم، تا بعد از من مردم توسط او هدايت شوند و آن روزي است كه خداوند دين را تكميل و نعمت را بر امت من تمام كرد و اسلام را به عنوان دين براي آنان پسنديد.
آرى غدير يك سرزمين نيست، چشمه اى است كه تا پايان هستى مى جوشد، كوثرى است كه فنا برنمى داردو غدير، روز حماسه جاويد، روز ولايت، روز امامت، روز وصايت، روز اخوت، روز رشادت و شجاعت و شهامت و حفاظت و رضايت و صراحت شناخته شد. روز نعمت، روز شكرگزارى، روز پيام رسانى، روز تبريك و تهنيت، روز سرور و شادى و هديه فرستادن، روز عهد و پيمان و تجديد ميثاق، روز تكميل دين و بيان حق، روز راندن شيطان، روز معرفى راه و رهبر، روز آزمون، روز يأس دشمن و اميدوارى دوست و خلاصه روز اسلام و قرآن و عترت، روزى كه پيروان واقعى مكتب حياتبخش اسلام آن را گرامى مى دارند و به همديگر تبريك مى گويند.
مفهوم عيد
هيجدهم ذي الحجه روز غدير خم را مسلمين خصوصاً شيعيان عيد شمرده اند. لغويون عيد را از مشتقات ماده "ع و د" به معناي بازگشت مي دانند و در نوروز بازگشت حيات را به پيكر سرد گرامي مي دارند، حياتي كه در هجوم خزان به سردي مي گرايد و در بيداد سرماي زمستان تا مرز نيستي پيش مي رود تا آنجا كه گويي هرگز نبوده است.
در مقام تطبيق اين نكته با موازين مكتبي و مذهبي بايد گفت عيد آدمي بزرگداشت بازگشت حيات معنوي انسان است. در چنين باوري نوروز انسان روزي است كه وي به خويشتن باز گردد و گمشده اش را دريابد. مثلاً در ماه مبارك رمضان آدمي بعد از سي روز جهاد و مجاهده با نفس سركش تمام ناخالصي هاي وجودش را ذوب مي كند تا عبوديت ناب در آن تجلي كند و آنگاه عيد فطر است. پس عيد اسلامي بازگشت حيات است و تعيين آن بر عهده شرع اقدس. غدير بنا بر اين تفسير هر دو شرط را دارد يعني هم بازگشت به خويشتن است و هم از طرف شرع مشخص شده است. غدير بازگشت حيات دوباره اسلام است، علاوه اينكه عيد غدير تشريع هم شده است.
در زير به نمونه هايي از رواياتي كه غدير را عيد شمرده اند اشاره مي شود :
فرات بن ابراهيم كوفي از امام صادق عليه السلام نقل مي كند كه ايشان به نقل از پيامبر اكرم فرمودند :يوم غدير خم افضل اعياد امتي ؛روز غدير بزرگترين عيد امت من است .حسن بن راشد مي گويد از امام صادق عليه السلام پرسيدم: غير از عيد فطر و قربان براي مسلمانان عيد ديگري هم هست؟ فرمودند: بلي و اين عيد از آن دو عيد ديگر با فضيلت تر است .گفتم كدام روز است ؟فرمود: روز هيجدهم ماه ذي حجه عيد غدير خم .عرض كردم: قربانت شوم در آن روز چه اعمالي انجام دهيم؟ فرمودند: روزه بگيريد بر محمد و آلش صلوات بفرستيد ...... يقين بدانيد انبيا عليهم السلام روزي كه وصي خود را نصب مي كردند امر مي كردند كه آن روز را جشن بگيرند.
وقتي به سيره ائمه و پيامبر اكرم مراجعه مي شود در مي يابيم كه پيامبر و امير مؤمنان و ساير ائمه با روز غدير به عنوان يك عيد برخورد كرده و مسلمانان را به تبريك و تهنيت گفتن به هم دعوت کرده اند. امام حسن عليه السلام روز عيد غدير در كوفه مهماني بزرگي برپا مي داشتند.
امام علي با فرزندان و گروهي از پيروانش بعد از نماز براي شركت در مجلس به منزل امام حسن عليه السلام مي رفتند .و پس از اتمام مهماني امام حسن عليه السلام هدايايي به مردم اعطا مي فرمود .لذا اين حركت امام حسن عليه السلام موجب شد مردم به روز عيد غدير عادت كنند.
